Afgelopen jaar is SOS op studiereis geweest naar Edinburgh. De studiereiscommissie kijkt terug op een zeer geslaagde week en aan alle enthousiaste geluiden te horen, geldt dit ook voor de leden! Zowel op strafrechtelijk als op cultureel gebied hebben wij veel nieuwe dingen geleerd. Maar ook de nodige pubs en clubs zijn aan een grondig kwaliteitsonderzoek onderworpen…

Dinsdagochtend begon de reis vroeg. Na een korte vlucht stond als eerste een bezoek aan de rechtenfaculteit van de Universiteit van Edinburgh op het programma. Hier zijn wij met een aantal strafrechtdocenten en masterstudenten ingegaan op het Schotse strafrechtssysteem. De nadruk lag hierbij op de verschillen tussen het Nederlandse en Schotse systeem, waarbij duidelijk werd dat het verschil nog niet zo makkelijk te duiden is. Het was een hele leerzame middag en daarmee absoluut een mooi begin van de week.

Woensdagochtend begon met een bezoek aan St Leonard’s politiebureau en een rondleiding door het cellenblok. Agent Liam Roberts heeft ons tot in de puntjes uitgelegd hoe de Schotse politie is samengesteld en wat werken in Edinburgh inhoudt. Een merkwaardig verschil met Nederland is de strikte handhaving van de vijfdaagse werkweek: kom je op vrijdagmiddag in voorlopige hechtenis, dan zal er pas op maandag weer naar jouw zaak worden gekeken. Dit was dan ook een belangrijk punt waar Liam tegen aan loopt in zijn werk. Als hij iets zou mogen veranderen, dan zou dat deze mentaliteit zijn. In de middag kregen wij een rondleiding door het oude Parliament House en de Faculty of Advocates. Hier kunnen alle advocaten werken in een oude en zeer mooie bibliotheek. Een groot verschil met onze Nederlandse Orde van Advocaten die – behalve een website – weinig faciliteiten biedt. ’s Avonds hebben wij mogen genieten van een diner dat werd aangeboden door onze eigen strafrechtafdeling. Nogmaals dank, het was erg gezellig!

Donderdag stond in het teken van een bezoek aan het Schotse Openbaar Ministerie, ofwel the Crown Office and Procurator Fiscal Service. Hier hebben drie verschillende sprekers ons wegwijs gemaakt binnen de ingewikkelde materie omtrent de juryrechtspraak en de betekenis van het jeugdrecht binnen het Schotse rechtssysteem. De rol van de aanklager, de procurator, in Schotland is tevens goed uiteengezet. ‘s Middags werden we door het Openbaar Ministerie getrakteerd op een heerlijke, uitgebreide lunch. Hierna kregen we een rondleiding door het gebouw waar het Openbaar Ministerie is gevestigd. Met zijn allen hebben we gezellig gedineerd in een restaurant waar het ‘open mic night’ was. De avond hebben we afgesloten met goede moves in één van de hipste clubs van Edinburgh.

Vrijdagmorgen stond de Edinburgh Sheriff and Justice of the Peace Court op het programma. Hier hebben we een korte lezing gehad en ook een interessante zitting bijgewoond waarin niet juridisch geschoolde rechters uitspraak doen. We vertrokken vervolgens naar de andere kant van Edinburgh voor een lezing van het Child Law Centre. We zijn op de hoogte gebracht van de speciale rol van kinderen in het Schotse strafrechtssysteem. Aansluitend op de lezing hebben we deelgenomen aan een soort droomvluchtattractie, te weten de “Whisky experience”. Hier mochten we verschillende soorten whisky’s proeven en als souvenirs voor het thuisfront inslaan. Met de hele groep hebben we vervolgens gedineerd bij het Tail End restaurant. De beste ‘Fish&Chips’ van Edinburgh stonden op het menu.

Zaterdagochtend was het vroeg dag! Met onze eigen Hairy Coo bus hebben we heel wat Schotse monumenten, kasteeltjes, meren en andere bezienswaardigheden aangedaan. Het uitzicht over de Highlands was fenomenaal! Uiteindelijk zijn we aangekomen bij dé Schotse hooglanders, inclusief een kalfje. Het overwegend vrouwelijk gezelschap kon hun geluk niet op. ‘s Avonds was het tijd voor het laatste Schotse diner en een avondje stappen. De zondagochtend liet voor iedereen wat vrije tijd en kon zelf worden ingevuld. ’s Middags, of door een flinke vertraging eigen ’s avonds, vlogen we weer terug naar Nederland.

De studiereis werd mede mogelijk gemaakt door:

Op donderdag 14 april heeft SOS een bezoek gebracht aan het Openbaar Ministerie in Den Haag.

We begonnen onze dag aan het Paleis van Justitie. Onder het genot van een kopje koffie of thee werd de spits afgebeten door Eline, met een korte introductie over het OM en haarzelf. Een leuk feitje is dat Eline zelf ook bestuurslid is geweest van SOS! Zij vertelde het dan ook leuk te vinden dat zij benaderd is om deze dag te organiseren. Het Openbaar Ministerie is opgedeeld in twee delen: de onderzoeksomgeving en de interventie-omgeving, zo vertelde Eline. De onderzoeksomgeving betreft vooral de omgeving met betrekking tot de grote onderzoeken, zoals moord, doodslag, drugshandel etc. De interventie-omgeving houdt zich meer bezig met de veelvoorkomende criminaliteit zoals winkeldiefstal en inbraak. Tot slot heeft zij ons tevens van alle tips & tricks voorzien om later in aanmerking te kunnen komen voor een baan bij het Openbaar Ministerie. Hoe spring jij eruit? En welke weg kun je belopen om ooit een functie bij het OM te bekleden?

Na de introductie van Eline, nam Yolanda de Groot, teamhoofd interventie-omgeving, het stokje even over. Zij heeft ons kort iets verteld over de Afdeling ZSM en de opleidingen binnen het OM. Er zijn nu twee verschillende soorten opleidingen: die van assistent-officier en adjunct-officier, wat momenteel een proeftraject is. De assistent-officier houdt zich bezig met veelvoorkomende criminaliteit, terwijl de adjunct-officier zich juist bezighoudt met de onderzoeksomgeving.

Ook hebben wij van een korte lezing, verzorgd door niemand minder dan de heer Wouter Bos, mogen genieten. Wouter Bos heeft ons aan de hand van geluids- en beeldpnames van de zaak Rishi meegenomen in de functie van OvJ. In deze zaak, is Rishi op station Hollands Spoor doorgeschoten door een politieagent. Deze zaak zorgde in de media en de directe omgeving van Rishi voor behoorlijk wat aandacht, maar de agent in kwestie is uiteindelijk ontslagen van alle rechtsvervolging. Momenteel houdt Wouter Bos zich bezig met de rechtszaak tegen politicus Geert Wilders.

Hierna is Camila Sam-Sin wat dieper ingegaan op de functie als adjunct-officier. De adjunct-officier houdt zich vooral bezig met de High Impact Crimes (HIC) en het idee van de adjunct-officier is om over het hele proces een echte, volwaardige sparringpartner te zijn. Omdat de functie van adjunct-officier een proeftraject is, zal moeten blijken of deze functie blijft bestaan.

Simon Minks, die momenteel bovendien te zien is in 2doc: ‘De Aanklager’, heeft ons vervolgens meegenomen in zijn verhaal over het vervolgen van terroristen. Hij heeft ons verteld over verschillende terrorisme zaken, zoals bijvoorbeeld de Hofstadgroep, dierenextremisme, Tamil Tijgers, Jihadistisch terrorisme en de context-zaak, waarvan SOS de einduitspraak heeft bijgewoond op 10 december 2015.

Na deze ochtend vol informatie en interessante rechtszaken, hebben we tijdens de lunch kennis gemaakt met de hoofdofficier van justitie, Bart Nieuwenhuizen. Ook Eline Gussenhoven en Simon Minks sloten aan bij de lunch, wat zorgde voor een gezellige informele sfeer waarbij iedereen nader kennis kon maken en de nodige vragen kon stellen!

Na heerlijk te hebben geluncht in de lunchruimte van het OM, vervolgden wij onze dag bij de Afdeling ZSM, een stukje verderop in Den Haag. Hier werden wij begeleid door Claudia Rijnaarts, coördinerend ZSM-officier. Voorzien van een powerpoint en video-materiaal, heeft zij ons uitvoerig verteld over de Afdeling ZSM (Zorgvuldig, Snel, Maatwerk). Wij hebben een kijkje mogen nemen bij de ZSM-tafel waarbij we hebben mogen aanschouwen hoe alle keten-partners samen werken om zorgvuldig en snel maatwerk te leveren. Bovendien hebben we in groepjes een aantal procesdossiers mogen doornemen en gezamenlijk besloten welke beslissing wij zouden nemen als ZSM-officier.

We hebben genoten van een complete dag vol met de nodige informatie! Wijzelf en alle deelnemers vonden het ontzettend leuk om een kijkje in de keuken van het OM te mogen nemen en kennis te maken met een aantal grote namen van het OM Den Haag!

Nog meer weten over het werk van het Openbaar Ministerie? Kijk dan de 2doc: De Aanklagers elke maandag om 21:00 op NPO 2 en terug te kijken via Uitzending Gemist.